Ik ben een kind van mijn tijd en dus kijk ik naar alle talentenjachten die er in de tv-gids te vinden zijn. (Met uitzondering van die van SBS 6 want ik ben er nog altijd van overtuigd dat deze zender, samen met het hoofd van Winston Gerschtanowitz en reclamespotjes waarin scheermesjes praten, het brein nog sneller vervuilt dan doorsnee wegwerptelevisie.)
Al op jonge leeftijd werd ik door mijn moeder geïntroduceerd bij het songfestival en de vele Tina Turner sound-a-likes die door Henny Huisman werden voorgesteld aan het publiek. (Wie herinnert zich nog dat spectaculair aandoende “live gezongen” dat tijdens de acts in beeld verscheen?) En toen ik eenmaal het huis uit was, nodigde ik mijn onwillige vrienden dikwijls uit voor Eurovisie-feestjes en soundmix-poules.
Zo heb ik me mijn hele leven voorbereid op de huidige talentenjachtengekte die Nederland, samen met de rest van de wereld, al enkele jaren in zijn greep houdt.

Goed, dit televisieseizoen moeten we het zonder Idols doen maar wel is er sinds twee weken een nieuwe afgeleide op het scherm: Rock Nation. En dus ik zit al twee zondagen achtereen nagelbijtend op de bank, het ene na het andere verwijt naar mijn televisietoestel schreeuwend. Want tenslotte gaat de liefde voor de televisietalentenjacht hand in hand met ergernis.
Het probleem van Rock Nation wordt al in de eerste seconden geopenbaard. Op de geluidsband klinkt Edwin Jansen, leider van deze rockernatie: ‘Rock ’n roll is niet standaard en niet burgerlijk.’ Zijn side-kick Dennis Weening voegt daar nog aan toe: ‘We zoeken iemand die eigenwijs is, die doet wat-ie wil.’ Dat rock niet standaard zou zijn, is dus de standaard. Je mag doen wat je wil zolang het binnen de grenzen past van wat men “rock” acht. Dit idee alleen al is wat mij betreft volslagen achterhaald, en dan hebben we nog geen noot muziek gehoord.

Want waarom loopt de Nederlandse bandjescultuur toch zo’n tien jaar achter op de feiten? Op Lowlands vliegen de electropopbandjes je om de oren en in de top 40 staat een mengelmoes van Nederlandstalig, bubblegum-hip hop, soul uit de Winehouse-school en rechttoe rechtaan popmuziek. En toch, loop een willekeurige oefenruimte binnen en er wordt Nirvana gespeeld; Faith No More, No Doubt of The Red Hot Chili Peppers.
Inderdaad, in de eerste aflevering van Rock Nation komt er maar één liedje voorbij dat niet uit het midden van de jaren negentig stamt, namelijk een vrij onbekende single van Foo Fighters, ook niet bepaald een band die bekend staat om hun vernieuwingsdrang. Maar het houdt niet op bij de muziek.

Uitstraling is een van de zaken die Edwin Jansen in acht neemt tijdens zijn zoektocht naar de ultieme rockband, evenals persoonlijkheid en - natuurlijk - talent. Maar de rocksterren van deze talentenjacht hebben samen met hun muzieksmaak ook hun look opgegraven in de jaren van de grunge en andere smoezelige genres. In het programma zien we de metalman met de vettige krulletjes, de hippie met zijn haren lang en zijn voeten bloot en de rockpuber die maar moeizaam zijn stonede ogen weet open te houden. En dan zijn er nog de zangeressen.
Een goed optreden, zo leren we al vlug, geef je door “helemaal los” te gaan. Zangeres Astrid heeft het begrepen en staat al na twee gezongen regels zo zwaar te transpireren dat haar haar aan haar voorhoofd kleeft. En ook zangeres Delise zwiept veelvuldig met haar lange haren: het ziet er een beetje ongemakkelijk uit. Alleen zangeres Anouk heeft iets fris en moderns. De stemmen van de vier meisjes mogen dan vrijwel inwisselbaar zijn (allemaal hebben ze het rauwe, bluesy geluid dat Janis Joplin ooit uitvond ), Anouk is degene die er uitspringt. Natuurlijk, Astrid is het “lekkere wijf” in deze competitie, met een goeie kop en een sexy podiumact. Maar Anouk kleedt zich tenminste als iemand die begrijpt wat er op dit moment in de wereld speelt, in plaats van in ‘97.

Dat je uiterlijk er nogal van verbleekt, is overigens niet het enige wat mis is met “helemaal los” gaan op het podium. Als een gitarist de diepe behoefte voelt om zijn All Star in een monitor te boren, als een zanger zwaar geneigd is om een pirouette te draaien of als een drummer ineens zin heeft om een boterham met pindakaas te smeren, wees mijn gast. Maar je haren los gooien omdat het wordt voorgeschreven, dat levert een geforceerd en pijnlijk aanzicht op.
In het geval van Rock Nation is het vooral zangeres Delise die zich daaraan schuldig maakt. Delise is misschien wel de meest sympathieke muzikant van het hele stel maar duidelijk ook de meest naïeve. Als zangeres Astrid met haar lange haren schudt, voert ze een act op. Als Anouk op haar plaats hupt, dan zoekt ze naar het ritme van de muziek. Maar springt Delise heen en weer over het podium, dan is het vooral gênant.
Voorzichtig beweegt Delise haar hoofd op het ritme van de muziek. Met gesloten ogen neemt ze nog eenmaal de songtekst door. Ze draait zich naar het publiek maar kijkt niemand aan. Dan springt ze de lucht in, landt ternauwernood weer op het podium, netjes op twee voeten. Ze zwiept haar haren heen en weer, stampt, draait, botst bijna tegen de gitarist op maar weet haar evenwicht te bewaren. Ze verbergt zich achter een gordijn van kastanjebruin haar en ze kijkt niemand aan.

Madonna is vijftig geworden en niet alleen haar vijfentwintigjarige carrière wordt volop onder de loep genomen, ook wordt er uitvoerig aandacht besteed aan het al dan niet waardige ouderdomsproces van Madonna en gelijk ook maar van de vrouw in het algemeen.
De conclusie die veelal wordt getrokken, kan ik beamen: Madonna zit een potje heel ongracieus oud te worden, eenvoudigweg omdat ze haar ouderdom niet wil aanvaarden. In haar clipjes zorgt een contrastrijk zwart/wit ervoor dat er geen rimpel te zien is, haar kledingkeuze is amper geschikt voor een dertiger en haar recentelijk gekozen muziekstijl en de bijbehorende producers passen meer bij hedendaagse poppuppy’s dan bij de diva die geen achternaam nodigheeft. (Bovendien valt Madonna enigszins door de muzikale mand met haar keuze voor producers als Pharell Williams en Timbaland. Hoewel hun poppy hip hop-geluid voor vele hits zorgden, is de rek er inmiddels wel een beetje uit. Madonna is nooit een trendsetter geweest, eerder een alerte trendvolger maar in dit geval is ze toch echt zo’n vijf jaar te laat.)
Maar hoe lekker ik het ook vind om alle kritiek op de vijftigjarige superster te lezen, zoals het altijd lekker is om mensen van hun voetstuk te zien duikelen, ik begin me ook een beetje zorgen te maken over mijn eigen, steeds sneller naderende toekomst.

Jonge vrouwen zijn aantrekkelijk. Zelfs de lelijke hebben nog dat strakke over zich, dat jeugdige, met die gladde huid en die lange haren. Soms kijk je er recht doorheen en je ziet het oude, saaie wijf dat achter al die jeugdigheid schuilgaat, maar zelfs dat doet niet af aan hun aantrekkingskracht.
Jonge vrouwen zijn knappe vrouwen, aantrekkelijke vrouwen, vrouwen die met een stralende passie in het leven staan, vrouwen die soms aandoenlijk naïef uit de hoek komen, koppige vrouwen, pruilende vrouwen, stampvoetende vrouwen, vrouwen die we alles vergeven. Jonge vrouwen worden onredelijk kwaad of luidruchtig dronken. Ze staan met een vreemde kerel te bekken in de kroeg of ze glimlachen en blozen bij een uit elkaar gespatte pot doperwten in de supermarkt. Jonge vrouwen komen overal mee weg.
Madonna komt nergens meer mee weg, Madonna zou met haar vijftig jaar beter moeten weten. Maar ik vraag me af of ik het zelf wel beter weet als ik eenmaal vijftig ben. Wanneer trekken mijn vriendinnen me mee de wc in als ik aangeschoten met een man sta te flirten? Wanneer mag ik niet meer huilen als ik een streng geredigeerde versie van een van mijn stukken teruglees? Wanneer is het ongepast om een bikini te dragen op het strand? Wanneer wordt het gênant?